İnferior Parietal Lobül

Anatomi

• Supramarginal girus (BA 40) ve angular girus (BA 39); IPS'nin altında.
• Temporoparietal bileşke (TPJ): angular/supramarginal girus ile posterior superior temporal girusun birleşim bölgesi.
• Belirgin lateralizasyon: sol — dil ve sayı, sağ — dikkat ve sosyal biliş.
• Kanlanma: MCA inferior bölümü (angular arter).

İşlevler

• Sol: okuma ve yazma (grafem–fonem–anlam eşleştirme), aritmetik olguların hatırlanması.
• Sol supramarginal: fonolojik depo, praksis (hareket programları).
• Sağ: beklenmedik uyarana dikkatin yeniden yönlendirilmesi (ventral dikkat ağı), uzamsal farkındalık.
• Sağ TPJ: başkasının inançlarını temsil etme (zihin kuramı), benlik–öteki ayrımı, bakış açısı alma.
• Çoklu duyusal entegrasyon ve beden sahipliği hissi.

Bağlantılar ve kimya

• Broca ve Wernicke alanları (arkuat fasikül)
• Sağ IFG (ventral dikkat ağı)
• mPFC ve prekuneus (zihinselleştirme ağı)
• Fusiform görsel sözcük alanı

Gelişim

Çocukluk ve ergenlik boyunca gelişimsel seyir.

• Okumayı öğrenmek sol temporoparietal devreleri yeniden şekillendirir.
• Yanlış inanç anlayışı ~4 yaşta belirginleşir; rTPJ özelleşmesi çocuklukta artar.

Klinik

• Disleksi: sol temporoparietal hipoaktivasyon (fonolojik işlem). 8–12 yaş 20 çocukta 8 haftalık dil ve işitsel işlemleme eğitimi okumayı iyileştirdi; sol temporoparietal ve sol IFG etkinliği iyi okuyuculara yaklaştı, sol temporoparietal artış dil kazanımıyla ilişkiliydi (Temple ve ark., 2003). Beyin müdahaleyle değişebilir. B
• OSB: rTPJ'de zihinselleştirme ile ilişkili aktivasyon farklılıkları.
• Diskalkuli ve DEHB (ventral dikkat ağı).

Tedavi

İlaç, psikoterapi ve nöromodülasyon açısından bu bölge. Harf rozetleri kanıt düzeyidir.

• Disleksi: yapılandırılmış, açık ses bilgisi (fonik) temelli okuma öğretimi; erken başlanan yoğun müdahale en etkilidir. Sınavda ek süre ve sesli kitap gibi uyarlamalar. A
• Diskalkuli: sayı duyusu ve sayı doğrusu eğitimi, somut materyalle aşamalı öğretim. C
• Ihmal sendromunda (sağ parietal) prizma adaptasyonu ve görsel tarama eğitimi (erişkin rehabilitasyonu). B

Değerlendirme

Bu bölgenin işlevini yoklayan nöropsikolojik görevler ve ölçümler.

• Okuma, heceleme ve fonolojik farkındalık testleri
• Sözel aritmetik, parmak gnozisi
• Pantomim/praksis değerlendirmesi
• Yanlış inanç görevleri (rTPJ); çizgi bölme ve iptal testleri (ihmal)

Lezyon ve hasar

Hasar veya işlev bozukluğunda beklenen klinik bulgular.

• Gerstmann sendromu (sol angular): agrafi, akalkuli, parmak agnozisi, sağ-sol karışıklığı.
• Kondüksiyon afazisi (supramarginal/arkuat fasikül), ideomotor apraksi (sol).
• Sağ lezyon: hemispasyal ihmal, anozognozi.

Modelde

Bu yapının 3B modeldeki tanımı ve veri kaynağı.

Supramarginal ve inferior parietal (angular) korteks (CerebrA). TPJ alanları (PGi, PSL, STV, TPOJ1–3) ayrı bölgededir.

Kaynaklar

Karttaki atıfların künyeleri; bağlantılar yayına (DOI) ya da PubMed aramasına gider.

1. Temple E ve ark. Neural deficits in children with dyslexia ameliorated by behavioral remediation: evidence from functional MRI. PNAS 2003;100(5):2860–2865. PubMed’de ara