Bölgeler · 65 yapı

65 beyin yapısı: bölgeler ve alt yapılar

NöroPsikoAnatomi Atlası'ndaki bütün beyin yapıları: 43 ana bölge ve 22 alt yapı. Her sayfada anatomi, işlevler, bağlantılar ve kimya, gelişim, klinik, tedavi, değerlendirme ve lezyon bulguları ile yapıyı 3B atlasta açan bir bağlantı bulunur.

Frontal Lob 6

Dorsolateral Prefrontal Korteks DLPFCCortex praefrontalis dorsolateralisYürütücü işlevlerin merkezi: bilgiyi zihinde tutar, işler, plan yapar ve davranışı hedefe göre yönlendirir.
Orbitofrontal Korteks OFCCortex orbitofrontalisÖdül ve cezanın değerini hesaplar; beklentiye göre davranışı esnek biçimde günceller ve sosyal uygunluğu denetler.
Medial & Frontopolar Prefrontal Korteks mPFC / vmPFCCortex praefrontalis medialisKendilik ve başkalarının zihnini temsil eder; amigdalayı düzenleyerek korkunun sönmesini ve duygusal dengeyi sağlar.
Broca Alanı (İnferior Frontal Girus) Broca / IFGGyrus frontalis inferior — pars opercularis et triangularisKonuşma üretimi, sözdizimi ve sözel çalışma belleği; sağ homoloğu yanıt ketlemede rol alır.
Premotor Korteks & SMA PMC / SMAArea praemotoria et area motoria supplementariaHareketi planlar ve sıraya koyar; içsel olarak başlatılan eylemleri, iki elin uyumunu ve göz hareketlerini yönetir.
Primer Motor Korteks M1Gyrus praecentralis — area motoria primariaİstemli hareketin yürütücüsü: kortikospinal yolun ana kaynağıdır, vücudun karşı yarısını kontrol eder.

Parietal Lob 4

Primer Somatosensoriyel Korteks S1Gyrus postcentralis — area somatosensoria primariaDokunma, basınç, ağrı, ısı ve vücut pozisyonu bilgisini haritalayarak bedeni algılatır.
Superior Parietal Lobül SPL / IPSLobulus parietalis superiorGörme ile hareketi birleştirir: nesnenin nerede olduğunu hesaplar, uzanma ve kavramayı yönlendirir…
İnferior Parietal Lobül IPLLobulus parietalis inferior — gyrus supramarginalis et angularisOkuma, hesaplama ve praksisin (sol); dikkatin yeniden yönlenmesi ve başkasının bakış açısını almanın (sağ) bölgesi.
Temporoparietal Bileşke TPJJunctio temporoparietalisKendini başkasından ayırma, başkasının inancını temsil etme ve dikkati beklenmedik uyaranlara çevirme bölgesi.

Temporal Lob 2

Superior Temporal Girus & Wernicke STG / STSGyrus temporalis superiorDuyduğumuzu işler ve anlamlandırır; sesler, konuşma, prozodi ve sosyal hareket algısı burada birleşir.
İnferior Temporal & Fusiform Korteks ITG / FGGyri temporales medius et inferior, gyrus fusiformisGördüğümüzün "ne" olduğunu söyler: yüz, nesne ve yazılı sözcük tanıma; kavram bilgisinin deposu.

Oksipital Lob 1

Oksipital Lob — Görsel Korteks V1–V5Lobus occipitalis — cortex visualisGörsel bilginin ilk işlendiği yer: kenar, yön, renk, hareket ve derinliği çözümleyip dorsal ve ventral akımlara dağıtır.

Limbik Korteks & İnsula 3

Anterior Singulat Korteks ACCGyrus cinguli — pars anteriorHata ve çatışmayı fark eder, çabayı ayarlar; duygu, ağrı ve dikkat arasında köprü kurar.
İnsula İnsulaLobus insularis (Reil adası)Bedenin içini hisseder: kalp atışı, açlık, tiksinme ve ağrıyı öznel duyguya dönüştürür; belirgin olana dikkati çevirir.
Posterior Singulat & Prekuneus PCC / PrekuneusGyrus cinguli posterior et praecuneusVarsayılan mod ağının merkezi: iç odaklı düşünce, otobiyografik bellek ve kendilik deneyimi burada toplanır.

Limbik Yapılar 3

Hipokampus HCHippocampusYeni anıları kodlar ve pekiştirir; mekânı ve bağlamı haritalar, stres yanıtını frenler.
Amigdala AMYCorpus amygdaloideumDuygusal önem (salience) dedektörü: bir uyaranın "benim için önemli mi, tehlikeli mi, değerli mi" sorusunu hızla…
Stria Terminalis Yatak Çekirdeği BNSTNucleus interstitialis striae terminalisGenişletilmiş amigdalanın parçası: belirsiz ve uzak tehditlere karşı süreğen kaygıyı yürütür, stres eksenini ayarlar.

Bazal Ganglionlar 11

Kaudat Nükleus CNNucleus caudatusPrefrontal korteksin striatal ortağı: hedefe yönelik davranışı, geri bildirimle öğrenmeyi ve bilişsel esnekliği…
Putamen PUTPutamenMotor döngünün giriş kapısı: hareketin başlatılması, otomatikleşen alışkanlıklar ve motor sekans öğrenmesi.
Globus Pallidus GPe / GPiGlobus pallidusBazal ganglionların çıkış freni: talamusu tonik olarak baskılar, istenen hareketi serbest bırakır, istenmeyeni durdurur.
- Globus Pallidus Dış Segment GPeGlobus pallidus externusDolaylı yolun ara istasyonu: subtalamik çekirdeği frenleyerek istenmeyen hareketlerin baskılanmasını ayarlar.
- Globus Pallidus İç Segment GPiGlobus pallidus internusBazal ganglionların ana çıkış çekirdeği: talamusu frenler; distoni ve dirençli Tourette'te derin beyin stimülasyonu…
Subtalamik Çekirdek STNNucleus subthalamicusBazal ganglionların "dur" düğmesi: hiperdirekt yolla korteksten hızlı sinyal alır ve hareketleri ve kararları bir an…
Substantia Nigra SNSubstantia nigraOrta beyindeki "kara cisim": dopaminle hareketi ve alışkanlık öğrenmesini besleyen kompakta ile bazal ganglionların…
- Substantia Nigra Pars Kompakta SNcSubstantia nigra pars compactaNigrostriatal dopamin yolunun kaynağı: dorsal striatumu besleyerek hareketi ve alışkanlık öğrenmesini destekler.
- Substantia Nigra Pars Retikülata SNrSubstantia nigra pars reticulataGPi ile birlikte bazal ganglionların iki çıkış çekirdeğinden biri: talamusu ve superior kollikulusu frenleyen GABAerjik…
Nükleus Akumbens NAcc / VSNucleus accumbens septiÖdülün motivasyona dönüştüğü yer: "istemek", yaklaşma davranışı ve pekiştirmeyle öğrenme.
Ventral Pallidum VPPallidum ventraleÖdülün "beğenilme" ve motivasyon çıkışı: nükleus akumbensten gelen sinyali talamus ve beyin sapına aktarır.

Diensefalon 10

Talamus THThalamusKortekse açılan kapı: koku dışındaki tüm duyuları süzer ve aktarır; uyanıklığı, dikkati ve motor döngüleri düzenler.
- Anterior Çekirdek Grubu ANNuclei anteriores thalamiPapez devresinin talamik istasyonu: mamiller cisimden gelen bilgiyi singulat kortekse aktararak epizodik belleği ve yön…
- Mediodorsal Çekirdek MDNucleus mediodorsalis thalamiPrefrontal korteksin talamik ortağı: çalışma belleği, karar verme ve ödül öğrenmesini prefrontal devrelerle birlikte…
- Ventral Anterior Çekirdek VANucleus ventralis anterior thalamiBazal ganglion çıkışını premotor ve prefrontal kortekse ileten motor planlama istasyonu.
- Ventral Lateral Grup (Dorsal Bölüm) VLdPars dorsalis regionis ventralis lateralis thalamiVentral lateral bölgenin dorsal kısmı: serebellum ve bazal ganglion girdilerini motor kortekse aktaran röle…
- Ventral Lateral Grup (Ventral Bölüm) VLvPars ventralis regionis ventralis lateralis thalamiVentral lateral bölgenin ventral kısmı: motor ve duyusal röle çekirdeklerine komşu, korteksle karşılıklı bağlantılı…
- Santral Lateral – Lateral Posterior – Medial Pulvinar CL-LP-MPuNucleus centralis lateralis, nucleus lateralis posterior et pulvinar medialeUyanıklıkla ilişkili intralaminar santral lateral çekirdeği ve asosiyasyon kortekslerine bağlı lateral posterior ile…
- Pulvinar PulPulvinar thalamiTalamusun en büyük çekirdeği: görsel dikkati, belirginliği ve korteks alanları arasındaki iletişimi düzenler.
Hipotalamus & Hipofiz HTHypothalamus et hypophysisİç dengenin yöneticisi: ısı, açlık, uyku, stres ve puberteyi hormonlar ve otonom sinir sistemiyle düzenler.
Habenula HbNuclei habenularesHayal kırıklığı ve kaçınmanın sinyali: beklenen ödül gelmeyince etkinleşir, dopamin ve serotonin nöronlarını frenler.

Komissürler 1

Korpus Kallozum CCCorpus callosumİki hemisferi birbirine bağlayan en büyük ak madde köprüsü; duyusal, motor ve bilişsel bilgiyi paylaştırır.

Beyin Sapı 12

Mezensefalon (Orta Beyin) Orta beyinMesencephalonDopaminin kaynağı: hareket (substantia nigra) ve ödül–motivasyon (VTA); savunma, ağrı ve göz refleksleri.
Periakuaduktal Gri Madde PAGSubstantia grisea periaquaeductalisOrta beyinde akuadüktü saran gri madde: savunma (savaş, kaç, don), ağrının bastırılması ve duygusal seslenmenin ortak…
Ventral Tegmental Alan VTAArea tegmentalis ventralisMezolimbik ve mezokortikal dopaminin kaynağı: motivasyonun, ödül beklentisinin ve öğrenmenin sinyalini üretir.
Kırmızı Çekirdek RNNucleus ruberOrta beyinde serebellum ile motor sistem arasındaki istasyon: hareketin koordinasyonuna ve motor öğrenmeye katkıda…
Retiküler Formasyon (Mezensefalik ve Pontin) mRt / PnOFormatio reticularisBeyin sapının ortasındaki ağ benzeri çekirdek alanı: kortekse yükselen uyanıklık sinyalini taşır (ARAS)…
Pedinkülopontin ve Laterodorsal Tegmental Çekirdekler PPN / LDTNucleus tegmentalis pedunculopontinus et nucleus tegmentalis laterodorsalisBeyin sapının asetilkolin kaynağı: uyanıklığı ve REM uykusunu açar, dikkati ve ödüle yönelimi destekler.
Rafe Çekirdekleri (Dorsal ve Median) DR / MnRNucleus raphes dorsalis et nucleus raphes medianusÖn beyne giden serotoninin ana kaynağı: duygudurumu, dürtü kontrolünü, uykuyu ve stresle başa çıkmayı düzenler.
Pons KöprüPons VaroliiKorteks ile serebellum arasındaki köprü; noradrenalin (locus coeruleus) ve serotonin (rafe) kaynağı…
Locus Coeruleus LCLocus caeruleusBeynin ana noradrenalin kaynağı: uyanıklığı, dikkati ve stres yanıtını ayarlar.
Parabrakial Kompleks PBNNuclei parabrachialesBedenden gelen tehlike sinyallerinin kavşağı: iç organ, tat, ağrı, ısı ve nefes darlığı bilgisini amigdala…
Medulla Oblongata MOMedulla oblongataYaşamsal merkezler: solunum ritmi, kalp ve kan basıncı, yutma ve kusma; beyin ile omurilik arasındaki son geçit.
Vagal Çekirdekler DMV / NANucleus dorsalis nervi vagi et nucleus ambiguusMedulladaki iki parasempatik çıkış: kalbi ve yüz-boğaz kaslarını düzenleyen nükleus ambiguus ile iç organları…

Serebellum 12

Serebellum (Beyincik) CBCerebellumHareketi zamanlar ve düzeltir; aynı hesaplamayı düşünce, dil ve duyguya da uygular. Beyindeki nöronların çoğu buradadır.
- Ön Lob (Lobül I–V) I–VLobus anterior cerebelliSerebellumun duyu-motor ön lobu: gövde ve uzuvların birinci somatotopik haritası; yürüme ve postürü düzenler.
- Lobül VI VILobulus simplex (VI)Duyu-motor ve bilişsel bölgeler arasındaki geçiş lobülü: hareket, dil ve dikkat görevlerinde etkinleşir.
- Crus I Crus ICrus primum lobuli ansiformisSerebellumun bilişsel çekirdeği: prefrontal ve parietal kortekslerle döngü kurar, yürütücü işlevleri ve dili destekler.
- Crus II Crus IICrus secundum lobuli ansiformisSosyal ve bilişsel işlemeye katılan posterior lob bölgesi: zihinselleştirme ve yürütücü ağlarla bağlantılı.
- Lobül VIIb VIIbLobulus VIIBCrus II ile lobül VIII arasındaki, dikkat ve çalışma belleği ağlarıyla bağlantılı posterior lob lobülü.
- Lobül VIII (VIIIa–VIIIb) VIIILobulus biventer (VIII)İkinci duyu-motor vücut haritasını taşıyan lobül; dikkat ağlarıyla da bağlantılıdır.
- Lobül IX (Tonsil) IXTonsilla cerebelli (IX)Varsayılan mod ağıyla bağlantılı posterior lob bölgesi; hemisferik kısmı serebellar tonsildir.
- Flokkulonodüler Lob (Lobül X) XLobus flocculonodularisVestibüloserebellum: dengeyi, göz–baş koordinasyonunu ve bakışın sabit tutulmasını düzenler.
- Posterior Vermis (Lobül VI–IX) VermisVermis cerebelli (lobuli VI–IX)Orta hattaki "limbik serebellum": duygu düzenleme, göz hareketleri ve otonom yanıtlarla ilişkili.
- Dentat Çekirdek DNNucleus dentatusSerebellumun en büyük derin çekirdeği: lateral hemisferlerin çıkışını talamus üzerinden motor ve prefrontal kortekse…
- İnterpozit Çekirdek (Emboliform ve Globoz) IPNucleus interpositus (emboliformis et globosus)Paravermal bölgenin çıkışı: uzuv hareketlerini anlık olarak düzeltir; koşullu göz kırpma öğrenmesinde rol oynar.

Bu sayfa eğitim amaçlıdır; tanı ya da tedavi kararlarında tek başına kullanılmamalıdır.

3B model: MNI ICBM152 ortalama beyninden ve CerebrA, HCP-MMP1.0, CIT168, Harvard AAN, SUIT ile Najdenovska talamus atlaslarından üretilmiştir. Lisans ayrıntıları atlasta.