İnferior Temporal & Fusiform Korteks

Anatomi

• Orta ve inferior temporal girus (BA 21, 20), fusiform girus (BA 37), temporal kutup (BA 38).
• Fusiform yüz alanı (FFA — sağ baskın) ve görsel sözcük formu alanı (VWFA — sol fusiform).
• Medialde parahipokampal girus ve entorinal korteks (BA 28, 35–36) hipokampusa açılan kapıdır.
• Kanlanma: PCA (inferior temporal dallar) ve MCA (lateral yüz).

İşlevler

• Ventral görsel akım ("ne?"): nesne ve şekil tanıma.
• Yüz tanıma ve kimlik ayırt etme (FFA).
• Okuma: yazılı sözcük formlarının hızlı tanınması (VWFA).
• Anlamsal bellek: kavram ve sözcük anlamı bilgisi (temporal kutup, ITG).
• Sahne ve yer işleme (parahipokampal yer alanı), renk işleme.

Bağlantılar ve kimya

• Oksipital korteks (ventral akım)
• Hipokampus ve amigdala
• OFC (unsinat fasikül)
• İnferior longitudinal fasikül

Gelişim

Çocukluk ve ergenlik boyunca gelişimsel seyir.

• Yüz seçici bölgeler çocukluk ve ergenlik boyunca büyür ve özelleşir.
• VWFA okuma öğrenimiyle (5–7 yaş) ortaya çıkar ve okuma deneyimiyle güçlenir.
• Görsel kelime biçimi alanı (VWFA) okumayı öğrenmekle oluşur: okuma yazma bilmeyen, erişkinlikte öğrenen ve çocuklukta öğrenen erişkinlerin karşılaştırmasında okuryazarlık sol fusiformda yazıya yanıtı artırdı ve aynı yerde yüz işlemleme ile küçük bir yarışma başlattı; değişikliklerin çoğu erişkinlikte öğrenenlerde de görüldü (Dehaene ve ark., 2010). Kültürel bir icat (okuma) eski bir görsel alanı "geri dönüştürür". B

Klinik

• OSB: yüzlere fusiform yanıtında azalma; göz bölgesine bakma örüntüsüyle ilişkili.
• Disleksi: VWFA hipoaktivasyonu.
• Gelişimsel prosopagnozi.
• Temporal lob epilepsisi: davranışsal ve duygusal belirtiler, bellek sorunları.

Tedavi

İlaç, psikoterapi ve nöromodülasyon açısından bu bölge. Harf rozetleri kanıt düzeyidir.

• Disleksi müdahalesi VWFA ve sol temporoparietal etkinliği artırır; ayrıntı IPL kartında. B
• Gelişimsel prosopagnozide telafi stratejileri (ses, saç, yürüyüş, giysi ipuçları) ve okulda farkındalık. C

Değerlendirme

Bu bölgenin işlevini yoklayan nöropsikolojik görevler ve ölçümler.

• Benton Yüz Tanıma, Cambridge Yüz Belleği Testi (çocuk sürümü)
• Nesne adlandırma, kategori akıcılığı (hayvan isimleri)
• Okuma hızı ve akıcılığı

Lezyon ve hasar

Hasar veya işlev bozukluğunda beklenen klinik bulgular.

• Prosopagnozi (sağ/bilateral fusiform), görsel nesne agnozisi.
• Saf aleksi (sol VWFA), akromatopsi.
• Temporal kutup: anlamsal bellek kaybı, anomi. Bilateral anterior temporal: Klüver-Bucy sendromu.

Modelde

Bu yapının 3B modeldeki tanımı ve veri kaynağı.

Orta ve inferior temporal, fusiform, parahipokampal ve entorinal korteks; medial temporal yüzeyde unkus da bu renkle gösterilir.

Kaynaklar

Karttaki atıfların künyeleri; bağlantılar yayına (DOI) ya da PubMed aramasına gider.

1. Dehaene S ve ark. How learning to read changes the cortical networks for vision and language. Science 2010;330:1359–1364. PubMed’de ara