Kütüphane
Teorik bilgi: yapılar, tanılar, sistemler
Atlasın bilgisi okunabilir sayfalar hâlinde. Bir yapı, tanı, sistem ya da ağ arayın; ya da aşağıdaki bölümlerden birine geçin. Her madde kaynaklı ve kanıt düzeyiyle işaretli.
Bölgeler
43 ana bölge ve 22 alt yapı; her birinin anatomi, işlevler, gelişim, klinik ve tedavi bilgisi kendi sayfasında.
Frontal Lob
- Dorsolateral Prefrontal Korteks
- Orbitofrontal Korteks
- Medial & Frontopolar Prefrontal Korteks
- Broca Alanı (İnferior Frontal Girus)
- Premotor Korteks & SMA
- Primer Motor Korteks
Parietal Lob
- Primer Somatosensoriyel Korteks
- Superior Parietal Lobül
- İnferior Parietal Lobül
- Temporoparietal Bileşke
Temporal Lob
Oksipital Lob
Limbik Korteks & İnsula
Limbik Yapılar
Bazal Ganglionlar
- Kaudat Nükleus
- Putamen
- Globus Pallidus
- Subtalamik Çekirdek
- Substantia Nigra
- Nükleus Akumbens
- Ventral Pallidum
Diensefalon
Komissürler
Beyin Sapı
- Mezensefalon (Orta Beyin)
- Periakuaduktal Gri Madde
- Ventral Tegmental Alan
- Kırmızı Çekirdek
- Retiküler Formasyon (Mezensefalik ve Pontin)
- Pedinkülopontin ve Laterodorsal Tegmental Çekirdekler
- Rafe Çekirdekleri (Dorsal ve Median)
- Pons
- Locus Coeruleus
- Parabrakial Kompleks
- Medulla Oblongata
- Vagal Çekirdekler
Serebellum
Psikopatoloji
On tanı; her biri beyindeki devreleri, büyük çalışmaların bulguları, ağları, nörotransmitterleri ve tedavisiyle. Atlasta dört mercekle açılır.
- Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite BozukluğuDikkat, dürtü denetimi ve ödül devreleri; frontostriatal ve frontoparietal ağlar, dopamin ve noradrenalin.DEHB
- Otizm Spektrum BozukluğuSosyal algı, zihin kuramı, duyusal işlemleme ve interosepsiyon devreleri; görüntüleme farkları küçük ve grup düzeyinde.OSB
- Obsesif Kompulsif BozuklukOrbitofrontal korteks, singulat korteks, striatum ve talamustan geçen döngülerin "takılıp kalması".OKB
- DepresyonÖdül, stres yanıtı ve duygu düzenleme devreleri; ergenlikte irritabilite ve anhedoni öne çıkabilir.Depresyon
- Yaygın Anksiyete BozukluğuTehdit algısı (amigdala), belirsiz tehdide süreğen kaygı (BNST), beden duyumu (insula) ve prefrontal düzenleme.YAB
- Travma Sonrası Stres BozukluğuKorku öğrenmesi ve sönme devresi: amigdala aşırı, ventromedial PFC frenlemesi ve hipokampusun bağlam bilgisi zayıf.TSSB
- Bipolar BozuklukDuygu düzenleme (amigdala, ventrolateral PFC) ve ödül devreleri; mani ve depresif atak arasında dalgalanma.Bipolar
- ŞizofreniStriatumda artmış dopamin, hipokampus ve prefrontal korteks; olumlu, olumsuz ve bilişsel belirtiler.Şizofreni
- Borderline Kişilik BozukluğuDuygu düzenleme devresi: olumsuz duygulara amigdala aşırı, DLPFC az yanıt; zihinselleştirme ve sosyal acı.Borderline
- Tik Bozuklukları ve TouretteDuyusal-motor kortiko-striato-talamo-kortikal döngü; tikten önce gelen öncü dürtü insula ve ek motor alanla ilişkili.Tik
Duygu sistemleri
Panksepp'in yedi temel duygu sistemi: devreleri, kimyası ve klinik bağlantıları; atlasta canlı devreleriyle açılır.
Nörotransmitter yolakları
Altı nörotransmitterin kaynak çekirdekleri, yolları ve reseptörleri; ilaçların hedefleri. Kitabın ana yolakları da atlasın Yolaklar bölümünde.
- Dopamin YolaklarıMotivasyonun, öğrenmenin ve hareketin sinyali: dört ana yolla yayılır; stimülanlar ve antipsikotiklerin ortak hedefi.3B
- Serotonin YolaklarıRafe çekirdeklerinden bütün beyne yayılan düzenleyici: duygudurum, dürtü kontrolü, uyku ve ağrı; SSRI'ların hedefi.3B
- Noradrenalin YolaklarıLocus coeruleus'tan yayılan uyanıklık ve dikkat sinyali; stres yanıtını başlatır, prefrontal işlevle ters-U ilişkisi vardır.3B
- Asetilkolin YolaklarıDikkat, öğrenme ve uyanıklığın kolinerjik sinyali: bazal önbeyinden kortekse, septumdan hipokampusa, beyin sapından talamusa.3B
- Histamin YolaklarıUyanıklığın kimyasal anahtarlarından: arka hipotalamustaki tuberomamiller çekirdekten bütün beyne.3B
- Oreksin (Hipokretin) YolaklarıLateral hipotalamusun uyanıklık dengeleyicisi: öteki uyanıklık çekirdeklerini birlikte açık tutar; kaybı narkolepsiye yol açar.3B
Beyin ağları
Büyük ölçekli beyin ağları: varsayılan mod, belirginlik, yürütücü kontrol, dikkat ve ötekiler; hangi tanıda ne değiştiği kartlarında.
- Yedi Ağ Bir AradaYeo 2011: korteksin her noktası kendi ağının renginde3B
- Default Mode NetworkVarsayılan mod ağı: Dış dünyadan çekilince etkinleşen ağ: kendini düşünme, anılar, geleceği tasarlama ve başkalarının zihnini anlama.3B
- Frontoparietal Control NetworkFrontoparietal kontrol ağı: Esnek bilişsel kontrolün merkezi: göreve göre öteki ağlarla bağlantısını değiştirip hedefe yönelik davranışı düzenler.3B
- Multiple-Demand (MD) CoreÇoklu talep çekirdeği: Zor olan hemen her görevde birlikte etkinleşen "genel amaçlı" çekirdek: akıcı zekâ ve problem çözmenin altyapısı.3B
- Salience / Ventral Attention NetworkBelirginlik ve ventral dikkat ağı: Önemli olanı fark eden ve dikkati oraya çeviren ağ: bedenden ve çevreden gelen belirgin sinyallere göre öteki ağlar arasında geçişi başlatır.3B
- Dorsal Attention NetworkDorsal dikkat ağı: Amaca yönelik dikkati yöneten ağ: neye ve nereye bakılacağını yukarıdan aşağıya seçer, göz hareketlerini yönlendirir.3B
- Somatomotor NetworkDuyusal-motor ağ: Bedeni hareket ettiren ve hisseden ağ; Yeo atlasında işitme korteksini de içerir. Doğumda en olgun ağlardandır.3B
- Visual NetworkGörsel ağ: Oksipital lobun görsel alanları: görüntünün çözümlenmesinden nesne ve hareket algısına uzanan ilk basamaklar.3B
- Limbic Network (Yeo)Limbik ağ: Yeo atlasında orbitofrontal korteks ve temporal kutuptan oluşan ağ; adı limbik olsa da amigdala ve hipokampusu içermez.3B
Veri kaynakları ve lisanslar
Atlas açık veriden üretildi; sınırları açıkça yazılı.
- MNI ICBM152 2009c doğrusal olmayan simetrik şablon (Fonov ve ark., 2011)serbest, telif notuyla
- CerebrA kortikal giruslar ve derin çekirdekler (Manera ve ark., 2020)CC0
- HCP-MMP1.0 korteks parselasyonu (Glasser ve ark., 2016)CC BY 4.0
- CIT168 subkortikal atlas (Pauli ve ark., 2018)CC BY 4.0
- Harvard AAN v2.0 beyin sapı uyanıklık ağı (Edlow ve Kinney, 2023)CC0
- Najdenovska talamus atlası yedi çekirdek grubu (2018)CC BY-SA 4.0
- SUIT serebellum lobülleri ve derin çekirdekler (Diedrichsen ve ark., 2009)CC BY-NC 3.0
- Yeo 2011 yedi ağ atlası (Yeo ve ark., 2011)MIT
MNI şablonu telif notu
Copyright (C) 1993–2004 Louis Collins, McConnell Brain Imaging Centre, Montreal Neurological Institute, McGill University. Permission to use, copy, modify, and distribute this software and its documentation for any purpose and without fee is hereby granted, provided that the above copyright notice appear in all copies. The authors and McGill University make no representations about the suitability of this software for any purpose. It is provided “as is” without express or implied warranty.
Bütün kaynaklar ve lisans ayrıntıları atlasın açılış kartında, "Veri kaynakları ve lisanslar" başlığındadır.